ಪಾಲ್ ಅರ್ಡೋಶ್ ಎಂಬ ಪ್ರಮೇಯಗಳ ಮಶೀನು

ಪಾಲ್ ಅರ್ಡೋಶ್ (Paul Erdös) ನೆನಪಾದ ಒಮ್ಮೆಲೆ. ಈಗ ಒಂದು ಕಮೆಂಟ್ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಕೋಟ್ ನೆನಪಾಯಿತು: “A mathematician is a machine for turning coffee into theorems.” ಇದು ಅರ್ಡೋಶ್‍ನ ಗೆಳೆಯ ಹಾಗೂ ಸಹಸಂಶೋಧಕ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗಣಿತಜ್ಞ, ಆಲ್ಫ಼್ರೆಡ್ ರೇಯ್ನಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು. ಬಹುತೇಕ ಅರ್ಡೋಶ್‍ನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿದು.

ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ರಷ್ಟು ಪೇಪರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅರ್ಡೋಶ್, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಣಿತಜ್ಞನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಲಕ್ಷಣ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿದ್ದ. ಬಹು ಕುಶಾಲಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವನದು. ಅವನ ಆಸ್ತಿಯೆಂದರೆ ಒಂದು ಸೂಟ್‍ಕೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಬಹುದಾದಷ್ಟು. ಅದನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಟನೆಂದರೆ ನೆನಪಾದ ಯಾವುದೋ ಸಂಶೋಧಕನ ಮನೆಯೆದುರು ಬಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಬಂದವನೆ, “My brain is open,” ಎಂದು ಉದ್ಘೋಷಿಸಿ, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಗೆಳೆಯನಲ್ಲೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ. ಹತ್ತಾರು ಪೇಪರುಗಳನ್ನು ಬರೆದೆಸೆದನೆಂದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಋಣ ತೀರಿತು. ಮುಂದೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಮನೆ. “ಯಾರಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲಿ,” ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವರಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಈ ಚಾಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದು, “Another roof, another proof!”.

ಯಾವಾಗಲೂ ’ದ ಬುಕ್’ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ದೇವರನ್ನು ನಂಬದಿದ್ದರೆ ಬಿಡು, ದ ಬುಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವಾಸವಿಡು. ಆ ಪುಸ್ತಕದ ತುಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಪ್ರುಫ಼ುಗಳಿವೆಯೆಂದು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ದೇವರು ಒಬ್ಬ ಧೂರ್ತ, ನನಗೆ ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆಯ ಪ್ರೂಫ಼ುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸದೆ ಅಡಗಿಸಿಡುತ್ತಾನೆ, ಎಂದು ಗೊಣಗುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾವುದಾದರೂ ಸುಂದರ ಪ್ರೂಫ಼ನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, “ಹಾಂ! ಇದು ನೋಡು, ದ ಬುಕ್‍ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ!” ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಿದ್ದ.

ಗಣಿತ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದು ಧೃಢವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದ ಅವನು, ಐದಾರುನೂರು ಜನ ಸಂಶೋಧಕರ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ. ಹೋದಲ್ಲಿ ಬಂದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಗಳೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಅರ್ಡೋಶ್ ನಂಬರ್‌ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಖುದ್ದು ಅರ್ಡೋಶ್‍ನ ಅರ್ಡೋಶ್ ಸಂಖ್ಯೆ ೦; ಅವನ immediate collaboratorಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧; ಅವರ ಕೊಲ್ಯಾಬೊರೇಟರ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೨; ಹೀಗೆ. ಅವನು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ವಿಜ್ಞಾನಿ ೮ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೂರದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ.

ಹೀಗಿದ್ದ ಅರ್ಡೋಶ್ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾನ್ಫ಼ರನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೆ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ತೀರಿಕೊಂಡ.