ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಪೂಜಾ ಪ್ರೊಗ್ರ್ಯಾಮ್

ಶಿವರಾತ್ರಿ, ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಗಳ (ಹಾಗೂ ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವರ) ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲೊಂದು ಹಳೆಯ ಜೋಕ್ ಇದೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಶೈವರು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವೈಷ್ಣವರು ಪುಷ್ಕಳವಾಗಿ ಹೋಳಿಗಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವೈಷ್ಣವರ ವಿವರಣೆ – “ಅಲ್ಲರೀ, ಶಿವ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ನಮಗ ಸಂತೋಷ ಅಲ್ಲೇನು? ಅದಕ್ಕ ಹೋಳಿಗಿ ತಿಂದು ಅಚರಿಸತೀವಿ.” ಅದಕ್ಕೆ ಶೈವನೊಬ್ಬ ಹೊಳ್ಳಿ – “ಮಕ್ಕಳ್ರ್ಯಾ, ಹಂಗಾರ ಕೃಷ್ಣ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕ ನಿಮಗ ದುಃಖ ಆಗಿರತದೇನು? ಅವತ್ತ್ಯಾಕ ಉಪವಾಸ ಮಾಡತೀರಿ?”, ಅಂದು ಮುಯ್ಯಿ ತೀರಿಸಿಗೊಂಡನಂತೆ.

ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತ ಗೆಳೆಯ ಎನ್‍ಕೆಕೆಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಕೇಳಿದೆ – “ಹೋಳಿಗಿ ತಿಂದೀ?” ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು – “ಛೇ! ಏನು ಅಪದ್ಧ ಮಾತಾಡತೀಯೋ? ಉಪವಾಸದ ದಿನ ಹೋಳಿಗಿ ತಿಂತಾರೇನು?” ಎಂದು ಪಡಿನುಡಿದ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೂ ಅವನು ಅಂದು ಸಂಜೆ ಹೋಳಿಗಿ ತಿಂದದ್ದಕ್ಕೂ ತಾಳೆಯಾಯಿತು. ಮಾರನೆ ದಿನ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರವಾದಿ ಎಂದು ಜರಿದ.

ಅದೂ ಇರಲಿ. ನಿನ್ನೆ ಸಂಜೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ವಾಪಸ್ ಬಂದ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಸಹವಾಸಿಯೊಬ್ಬ – “ಹಿಂದು ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‍ನವರು ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆ ಇಟ್ಕೊಂಡಿದಾರೆ. ಬರ್ತೀಯಾ?” ಎಂದ. ಊರಲ್ಲಿದ್ದಿದ್ದರೆ ನಾನು “ಚಾನ್ಸೇ ಇಲ್ಲ,” ಎಂದುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಳುವ ಅವಕಾಶಗಳೇ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಹೋದರಾಯಿತು ಎಂದುಕೊಂಡು ಹೊರಟೆ. ಮೇಲಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರದಾದರೂ ಪರಿಚಯವಾದರೂ ಆದೀತು ಎಂಬ ಹಂಬಲವೂ ಇತ್ತು. ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆ “ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪೂಜಾ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್” ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂಥ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜೊತೆ ಬೂಟುಗಳು ಆ ಕೊಠಡಿಯ ಹೊರಗೆ ನೆರೆದಿದ್ದುವು. ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಒಂದು ೩೦-೪೦ ಜನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕೂತಿದ್ದರು. ನಾನು ಹೋಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೆ. ಒಬ್ಬ ತಾರಕ ಸ್ಥಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಬಹಳ ಮಾಡಿ ಅಂವ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯರವನಿರಬೇಕು. ಮಲಯಾಳರಂತೆ ಕಾಣುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಆ ಉದ್ಘೋಷಣೆ ನಡೆದಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಉದ್ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವನೋ ಮುಗಿಸುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೇ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವುತ್ತ ಓದುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಪಾಪ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಬಟ್ಟಲಿನಲ್ಲಿರುವ ನೀರು ಮುಗಿದು ಅವನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಾಟಲಿಯಿಂದ ಬಟ್ಟಲಿಗೆ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಬಾಟಲಿನಲ್ಲಿನ ನೀರು ಮುಗಿಯುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂತೇನೋ, ಓದುತ್ತಿದ್ದವನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಉಸುರಿದ. ಅದಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ಅವನ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಹಾಳೆಗಳು ಮುಗಿದವೋ, ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು ೪೦-೪೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಪೂಜೆ ಸಂಪನ್ನವಾಯಿತು. ಉದ್ಘೋಷಕ ಪಾಪ ಸುಸ್ತಾಗಿದ್ದ. ಆಗದೇ ಏನು. ಅದರಲ್ಲೂ ಅವನ ಮಹಾಪ್ರಾಣಗಳು ಅತಿಪ್ರಾಣಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಒಂದೊಂದು ಮಹಾಪ್ರಾಣಕ್ಕೂ ಅವನಿಗೆ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣಿಗಳ ೮ ಪಟ್ಟು ಉಸಿರು ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಘಟ್ಟಿಸಿ ಘಟ್ಟಿಸಿ ಅಂದೇ ಅಂದ.

ಇಷ್ಟಾದ ಮೇಲೆ “Now we will chant the 108 names of shiva. Just repeat after him,” ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೆ ಅವನ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಉಚ್ಚಾರ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ತಮಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು. ಇದು ನಡೆಯುವಾಗ ನನಗೆ ಮತ್ತೊಂದೇನೋ ನೆನಪಾಯಿತು. ಅದನ್ನೂ ಹೇಳಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ: ನಮ್ಮ ಊರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಡರಾಪುರಕ್ಕೆ ದಿಂಡಿ ಹೋಗುವ ಜನ ಸೇರುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ನಾನು ಸಣ್ಣವನಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮೂರಿಂದ ಪಂಢರಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಒಂದಷ್ಟು ಜನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಭಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಭಜನೆ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನಂದಂತೆ ಇವರು ಅನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವನು, “ಋಷಿ ಮುನಿ ಸಿದ್ಧ,” ಎಂದರೆ ಇವರು, “ರುಶಿ ಮನಿ ಸಿದ್ದಾ,” ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನಿಗೆ ಕೋಪ ಬಂದು, “ಸರಿಯಾಗಿ ಅನ್ನ್ರ್ಯೋ! ’ಅಚಿ ಮನಿ ಸಿದ್ದಾ’ ಅಂಧಂಗ ಮಾಡಬ್ಯಾಡ್ರಿ,” ಎಂದು ಬೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತ ನನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತ ಕೂತ್ತಿದ್ದರೆ “೧೦೮ ನೇಮ್ ಚಾಂಟಿಂಗ್” ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ೧೦೮ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಇದ್ದಂತೆನ್ನಿಸಿತು. ನಾನೇನು ಎಣಿಸಲು ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಬಹಳ generic ಎನ್ನಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ. ಅಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳೂ ತಾವು ಭಕ್ತವತ್ಸಲರೆಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಆನಂದತುಂದಿಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನಿಗೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊಂದುವಂಥ ನಾಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಅದು ನಡೆಯುವಾಗಲೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಂಗಳಾರತಿ ತಟ್ಟೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ. ನಾನು ಪೂರಾ ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಲೂ ನನಗೆ ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಟಾಯಂಪಾಸ್ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದಲೂ ಮಂದಿ ಮಂಗಳಾರತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಕೂತೆ. ಎಷ್ಟು ಜನರಿದ್ದರೋ ಅಷ್ಟು ಮಂಗಳಾರತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗೆಗಳು! ಕೆಲವರು ಮಂಗಳಾರತಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ಕಾಲು ಬಿದ್ದವರ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು; ಕೆಲವರು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ತಟ್ಟೆಯ ಹತ್ತಿರ ಗಬಕ್ಕನೆ ಒಯ್ದು ದೀಪವನ್ನು ನಂದಿಸುವವರ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು; ಕೆಲವರು ಮಂಗಳಾರತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೈಗಳನ್ನೊಯ್ದು ಅವನ್ನು ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಫಡಫಡಿಸಿದರು. ಕೆಲವರು ಮಂಗಳಾರತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಹಣೆಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರು; ಕೆಲವರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರು; ಕೆಲವರು ತಲೆಯ ಹಿಂದೆ; ಕೆಲವರು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಹಿಂದೆ; ಹೀಗೆ.

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಚಾಂಟಿಂಗ್ ಮುಗಿಯಿತು. If anybody wants to sing some bhajans, you can sing,” ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಯಾರೂ ಸಿಂಗಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸಾದ ತಿಂದು ಮರಳಿ ಬಂದೆವು.

Advertisements

2 thoughts on “ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಪೂಜಾ ಪ್ರೊಗ್ರ್ಯಾಮ್

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s