ಇನ್ನಷ್ಟು ’ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?’

’ಏನು ಮಾಡಬಹುದು’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ ಟೀನಾ. ಒಂದಷ್ಟು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದು, ಅವರೆಲ್ಲ ಮಾತಾಡಿ ಸುಮ್ಮನಾಗದೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶ: ಅವರ brainstorming sessionನ ನಂತರ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತರಗಳು ಸಿಗಬಹುದು.

ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ನೇರ ಅನುಭವವಂತೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ girlfriend (ಅವಳನ್ನು S ಎಂದು ಕರೆಯೋಣ) ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅವಳಿಗಾದ ಇಂಥ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಆಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುವುದು ಕ್ಯಾಬಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಳು ಒಬ್ಬಳೆ ದೂರದೂರ ಓಡಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಬರದಿರುವುದರಿಂದ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ eve teasing ಸಮಸ್ಯೆಯ ಅನುಭವ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಆದರೆ ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಆಟೋದವರ ಜೊತೆ ನನಗಾಗುವ ಕಹಿ ಅನುಭವಗಳು, ಅವರ ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆ, blatant ಮೋಸ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕುಡಿದವರು ಮಾಡುವುದು ಇದನ್ನ), ’ನಾನು ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಏನು ಮಾಡ್ತೀಯೋ ಮಾಡು,’ ಎನ್ನುವ ಅಮಾನುಷ ವರ್ತನೆ — ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾನೂ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಬೇರೆಯವರೂ ಅನುಭವಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಭಯ ಅಪನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಕತ್ತಲಾದ ಮೇಲೆ ಆಟೋನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಬೇಡ ಎಂದು ಎಸ್‍ಗೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಲ ನನ್ನೆದುರಿಗೆ ನಾಚಿಕೆಗೆಟ್ಟ ವರ್ತನೆ ತೋರುತ್ತಿರುವ ಆಟೋದವರನ್ನೋ, ಸರಕಾರಿ ಕಚೇರಿಯ ನೌಕರರನ್ನೋ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಬೇಕೆನ್ನಿಸುವಷ್ಟು ಕೋಪವೂ ಬರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಇದ್ಯಾವುದೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಅನುಭವಿಸುವ humiliationನ್ನಿನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನಾನು ಊಹಿಸಬಲ್ಲೆನಷ್ಟೆ. ಆದರೂ ಒಂದಷ್ಟು ಮಾತಾಡಬೇಕೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದು ಜನರಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪಸಮಸ್ಯೆ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಸ್ಯೆಗೇನು ಹೆಸರು ಕೊಡುವುದು ಎಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವೇದನೆಯ ತೀವ್ರ ಅಭಾವ, ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವದ ಬಗ್ಗೆ ಕಿಮ್ಮತ್ತಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ನಾನು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಏನನ್ನೋ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬಂಥ ವರ್ತನೆ, ಹೀಗೆ. ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನೋಡುತ್ತೇವೆ: ಆಟೋ ಡ್ರೈವರುಗಳಲ್ಲಿ, ಆಫೀಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಟೆಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಪೋಲೀಸರಲ್ಲಿ (ಆಹಾಹಾ), ಬಸ್ಸುಗಳೊಳಗಿಂದ ತಂಬಾಕು ಉಗುಳುವವರಲ್ಲಿ, ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲದೆ ಕಂಡಕಂಡಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ರಂಪ ಎಬ್ಬಿಸುವವರಲ್ಲಿ.

ಇದಕ್ಕೇನು ಕಾರಣಗಳು? ಆರ್ಥಿಕ ಅಭದ್ರತೆಯೆ, ನಮ್ಮ ಮುಕ್ತವಲ್ಲದ ಸಮಾಜದ ಸಂದರ್ಭವೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯೆ, ಸೀಮಿತ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗಿರುವ ತೀವ್ರ ಬಡಿದಾಟ, ಕಾನೂನು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರುವುದು — ಎಲ್ಲವೂ ಹೌದು. ಹಾಗೆಯೆ ಆಟೋದವರ ಮೋಸ ಅಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದರೆ, ಸರಕಾರಿ ನೌಕರರ ಮೋಸ ಅತಿಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳೂ ಇವೆ.

ನನಗೆ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿ ಒಳ್ಳೆಯವರು; ಮೋಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಧಂದೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರಷ್ಟೆ; ಸಲ್ಲದ ಆತಂಕ, alarm ಬೇಡ ಎಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ವಾದಿಸುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಥಿಯರಿ ಹೀಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲೂ ಬಹುತೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಪ ಅತಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಅತಿ ಕೆಟ್ಟ ಗುಣಗಳಿವೆ. (ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದವರು ಮನುಷ್ಯ ಗುಣಗಳ  distribution ಒಂದು Gaussian distributionನ ಆಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಬಹುದು.) ಇದನ್ನೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ, ಒಂದು ಜನ ಸಮೂಹವನ್ನು ತೊಗೊಂಡರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಅತಿ ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಉಳಿದ ಕೆಲವರು ಅತಿ ಕೆಟ್ಟವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಇಡೀ populationಗೆ ಆಪಾದಿಸಬಹುದು. (ಮತ್ತೆ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದವರು, ಇದು Central Limit Theoremನ ಅನ್ವಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.) ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಏನಪ್ಪಾ ಎಂದರೆ, ಒಂದು ಜನಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿಂದ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವಳು ಅತಿ ಒಳ್ಳೆಯವಳೂ ಅಲ್ಲದ, ಅತಿ ಕೆಟ್ಟವಳೂ ಅಲ್ಲದ, ನಮ್ಮಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯಳಾಗಿರುವ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಬಹಳವಿರುತ್ತದೆ (ಸುಮಾರು ೬೮%). ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳ ಜೊತೆ ನಾವು ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಸಂಭವವೂ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

The proof of the pudding is in the eating, ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ನಾವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯೋಚಿಸದೇ ದಿನನಿತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಲೆ ಇರುತ್ತೆವೆ. ಗೊತ್ತಿರುವ, ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನೋ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹರಟೆಯನ್ನೋ ನಡೆಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ತೊಗೊಂಡಾಗ ನಾನು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಲ್ಲದ ರೀತಿ ನಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ – ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರನ್ನೆಲ್ಲ ಹಿಡಿದು ಒಂದೆಡೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ ಆ ನಾನು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ, ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಹೌದೆಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಓಣಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಟೊ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನ ಆಟೊ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ನೋಡಿ. ಆ ಗುಂಪಿನ ಬಗೆ ನಮಗೆ ಅದೇ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆಯೆ? ಇಲ್ಲ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೋ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಆಟೊದವನು ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತರೆ, ಅವನನ್ನು ನಾವು ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕಲ್ಲವೆ? ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಪೋಲೀಸರು ದುಡ್ದು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ generalisation ತಪ್ಪೆನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಜನರ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ನಾವು counter-intuitive ಆಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ನಮಗೆ ಸಹಜವೆ ಅಥವಾ ನಾವು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ನನಗೆ ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಥರದ ಅಪನಂಬಿಕೆ, ಅಗೌರವಗಳು ಕೂಡ ಆ ರೀತಿಯ ಜನರ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ರೂಪಿಸುತ್ತವೇನೋ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ – ಪೋಲೀಸ್ ಕಾನ್‍ಸ್ಟೆಬಲ್‍ಗಳು ಜನರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುವ ರೀತಿ, ಅವರ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುವ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಟಿಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯ ಡ್ರೈವರುಗಳೇಕೆ ಆಟೊದವರ ಹಾಗೆ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ? ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಸುಶಿಕ್ಷಿತರಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು; ಅದು ದೊಡ್ದ ಸಂಘಟನೆ ಆಗಿರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು; ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಪೋಲೀಸರಿಗೆ ಜನರೊಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಏನೋ ತರಬೇತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕೇಳಿದಂತೆ ನೆನಪು. ಆ ತರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿಫಲವೇನಾದರೂ ಇರಬೇಕು. ಒಳ್ಳೆಯ ಮನೋಭಾವ, ವ್ಯವಹಾರ ಕೌಶಲ ಇರುವಂಥ ಆಟೊದವರಿಗೆ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಕೊಡಬಹುದು. ಆಟೊದ ಹೊರಮೈಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಆ ಫಲಕ ಇದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಅಂಥ ಆಟೊಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಯಸುತ್ತಾರೆ. (ನಕಲಿ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಕೊಡಬೇಕು.) ಇದರಿಂದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕರಪ್ಶನ್ ಶುರುವಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದು.

—-

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪೆಪ್ಪರ್ ಸ್ಪ್ರೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನಾನೂ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದಂತಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಶೋಷಣೆಗೊಳಗಾದಾಗ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಜಾಗ, ಅವರು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಸಿಗುತ್ತಲಿದೆಯೆ? ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿದೆ. ಅಥವಾ ಅಂಥ ಪ್ರಸಂಗಗಳೆ ಕಡಿಮೆಯೋ? ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಪೆಪ್ಪರ್ ಸ್ಪ್ರೇ ಅಥವಾ ಮತ್ತೆನೋ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ; ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬಗೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ? ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆಲೆ ದೆವ್ವ ಹೊಕ್ಕವರ ಹಾಗೆ ಪೆಪ್ಪರ್ ಸ್ಪ್ರೇ ಎರಚಿಬಿಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿಗೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಆಶಯ ಕೂಡ. ಬಹುಶ: ಇಂಥ ತರಬೇತಿಗಳೂ ಬೇಕು. ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು. ಆದರೆ ನಾವು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ restraint ಬೇಕು, ಚಾಲಾಕುತನ ಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆ.

Advertisements

3 thoughts on “ಇನ್ನಷ್ಟು ’ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?’

  1. ಚಕೋರ,

    ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

    ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂಗೆ ಬಂದೊದಗುವ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಣ್ಮೆ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೆ ಒಂದು ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ಲಾನ್ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನೊಂಚೂರು ಮುಂದುವರಿದ ಮೇಲೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ.

    ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್,
    ಸಿಂಧು

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s