ತುಣುಕುಗಳು

ಬಹಳ ದಿನದಿಂದ ಏನೂ ಬರೆದೇ ಇಲ್ಲ. ತಂಗಳಿನ ಈ ತುಣುಕುಗಳಾದರೂ ಸರಿಯೇ.

ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ
ನೆನಪು ಕನಸುಗಳ
ಕಲಸುಮೇಲೋಗರದಲಿ
ವಾಸ್ತವ ಕರಗುತ್ತದೆ
***

ಮಳೆಬಿಲ್ಲು ನೋಡಿ ವಿಸ್ಮಯಪಡುತ್ತೇನೆ
ನೀರಹನಿಯೊಂದು ಸೂರ್ಯನನ್ನೇ
ಒಡೆಯುವ ಬಗೆಯೆಂತು!
ನಿನ್ನ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ
ನಿನ್ನ ಕಣ್ಹನಿ ನನ್ನ
ಜೀವವ ಕೆದರಿ ನಿರ್ವರ್ಣ
ಮಾಡುವ ಬಗೆಯ ಅರಿವಾಗಿ
ಮಳೆಬಿಲ್ಲಿನ ಅದ್ಭುತವ ಮರೆಮಾಚುತ್ತದೆ.
***

ನಿರುಮ್ಮಳ ನಿದ್ದೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕನಸು ಕಂಡೆ
ಅಥವಾ ಬಹಳ ಮಾಡಿ
ನಿರುಮ್ಮಳ ಕನಸಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿದ್ದೆ ಕಂಡೆ
ವಾಸ್ತವ ಎಚ್ಚರ ಮಾಡಿತು.
ಗೊಂದಲ ಮಾತಾಡತೊಡಗಿತು.
***

ಚೈತನ್ಯ ಧನವಾಗಿ ಬದಲುವ ಈ
ಸ್ಥಾವರದ ಬಳಿ ಕೂತಿದ್ದೇನೆ.
ನನ್ನ ಉರಿ ಹಂಬಲಗಳ ಹೊಗೆ
ರಸ್ತೆಯ ಮುಸುಕುವ ಅವಿರತ ಕರಿ
ಕಂಬಳಿಯ ಎರಗುತ್ತದೆ.
ನೆನಪುಗಳ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ
ನಿಶ್ವಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಯ್ಯುತ್ತೇನೆ
ಕಂಬಳಿಯ ತಳಕ್ಕೂ ಒಯ್ಯುತ್ತೇನೆ
ಅಚಾನಕ್ಕಿನ ಟ್ರಕ್ಕಿನ ತುಳಿತಕ್ಕೆ
ಸಿಲುಕಿ ಹಿಪ್ಪೆಯಾಗಲೆಂದು ಕಾಯುತ್ತೇನೆ.
ಅದೃಶ್ಯ ಸೋಸಕವೊಂದು ಬಲಿಷ್ಠ
ಎದುರಾಳಿಯಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ,
ನೆನಪುಗಳ ನೆಯ್ದು ಹಂಬಲಗಳಾಗಿಸುತ್ತದೆ
ಶ್ವಾಸದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ
ನನ್ನೊಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಾವರದತ್ತ ನೋಡುತ್ತ ಶೋಕಿಸುತ್ತೇನೆ
ಮನಗಾಣುತ್ತೇನೆಯೆ?
ಇದೊಂದು ವಿಷವರ್ತುಳವೆಂದು
ಅಥವಾ
ಮತ್ತೂ ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆಯೆ?
***

ಹಸಿ ನೆನಪುಗಳು ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ
ಒಣಗಿಸುವುದನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತವೆ
ಮೋರಿಯನ್ನು ಸೋರಿಸುತ್ತವೆ
ಕವಿಯನ್ನು ರಮಿಸುವ ಸೋಗು ಹಾಕುತ್ತವೆ.

ಹಂಬಲಗಳೇ ಮೇಲು
ಸದಾಕಾಲ ಉರಿಯುತ್ತವೆ
ನೆನಪುಗಳನ್ನೂ ಸುಡುತ್ತವೇನೋ
ಆದರೆ ಅವನ್ನು ನಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ಅಥವಾ ಆಗಿಂದಾಗ ಉರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ.

ಧ್ರುಪದ

ನನ್ನ ಜೀಮೇಲ್‍ನ ಅಂಚೆಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದೆ. ಏನೋ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ’ಧ್ರುಪದ’ ಶಬ್ದವುಳ್ಳ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಆದೇಶ ಕೊಟ್ಟೆ. ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯ ಪತ್ರವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದು ೨೦೦೫ರ ಮೇ, ೪ನೇ ತೇದಿಯಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಬರೆದದ್ದು:

Nothing on earth is as divine and soothing as a Dhrupad rendition. This is specially true when someone from the Dagar family does it with utmost efficacy. I am thoroughly grateful!
I strongly recommend Dhrupad to you. It is the purest form of music.

Continue reading “ಧ್ರುಪದ”

ಗೋಕಾಂವಿ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುತ್ತು

ನಮ್ಮ ಗೋಕಾಂವಿ ನಾಡು ರಣರಣ ಬಿಸಿಲಿನ ಪ್ರದೇಶ. ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ನೀವು ಯಾವಾಗರೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿ ಬಂದು ಗೋಕಾಂವಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇಳದ್ರಿ ಅಂದ್ರ, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನ ಹಿಂಭಾಗದ ಗುಡ್ಡವಂತೂ ನಿಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲನೆಯ ವಿಸ್ಮಯ. ಬೃಹತ್ ಬಂಡೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ; ಉರುಳಲು ತಯಾರಾಗಿ ನಿಂತಂತೆ, ತೋರುತ್ತವೆ. ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಮಿರಮಿರನೆ ಮಿಂಚುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಸಲ ಗೋಕಾಂವಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದಾಗಲೂ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ’ಅಲ್ಲ, ಇಂಥಾ ಈ ಒಂದು ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಉರುಳಿ ಕೆಳಗ ಬಂತಂದರ ಏನಾದೀತು? ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಅಂತೂ ಹಕನಾತ ಜಜ್ಜಿ ಹೋದೀತು.’ ಹಂಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಮ್ಯಾಲೆ ನೋಡಿದರ ಸುಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಕಾರ ಕಾಣತದ. ಅದು ಮಲಿಕಸಾಬನ ಗುಡಿ ಅಥವಾ ದರ್ಗಾ. ನಾವು ಸಣ್ಣವರಿದ್ದಾಗ ಮಲಿಕಸಾಬನ ಗುಡಿಯೇ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಗುಡ್ಡಾ ಹತ್ತಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಟಾ ಹೋಗಿ ಬರಬೇಕು ಅಂತ ರಗಡು ಸಲ ಅಂದುಕೊಂಡರೂ ಯಾಕೋ ಯಾವತ್ತೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ. ಮಲಿಕಸಾಬನ ಗುಡ್ಡದ ಬಂಡೆಗಳು ಸದಾಕಾಲ ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತ ಕುಂತಲ್ಲೆ ಕೂತು ತಪಸ್ಸು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ಬೆಳವಲದ ಮಂದಿಯ ಬೇಗುದಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
Continue reading “ಗೋಕಾಂವಿ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುತ್ತು”

ಕಾರ್

ಪಾಮುಕ್‍ನ ’ಸ್ನೋ’ (Snow, ಟರ್ಕಿಶ್‍ನಲ್ಲಿ ’ಕಾರ್’) ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿನ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಓದಬೇಕಿತ್ತೇನೋ. ಅವನ ಹಿಮದ ವರ್ಣನೆಯ ಫಸ್ಟಹ್ಯಾಂಡ್ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತಿತ್ತೇನೋ: ಹಿಮದ ಹರಳೊಂದು ಷಟ್ಕೋನವಂತೆ; ಅಥವಾ, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ರೆಂಬೆಕೊಂಬೆಗಳು ಮೂಡಿ, ಆರು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿದಂತೆಯೋ, ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನಿನಂತೆಯೋ ಕಾಣುತ್ತದಂತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಬಿದ್ದಾಗ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓದಿ, ಪಾಮುಕ್ ವರ್ಣಿಸಿದಂತೆ ಹಿಮದ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೋ ನೋಡಬೇಕು.
Continue reading “ಕಾರ್”

ಸಾವು ಮುಗಿಯಿತು…

ಲೆವ್ ಟಾಲ್‍ಸ್ಟಾಯ್‍ನ ಒಂದು ನೀಳ್ಗತೆ ’ಇವಾನ್ ಇಲ್ಯಿಚ್‍ರ ಸಾವು’ (The Death of Ivan Ilych) ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಆ ನೀಳ್ಗತೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ತಮಾಷೆ, ವಿಷಾದ, ವಾಸ್ತವ, ವಿಪರ್ಯಾಸ… ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹದವಾಗಿ ಕಲೆಸಿ ಆ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಟಾಲ್‍ಸ್ಟಾಯ್‍ನ ಭಾಷೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕತೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಜೀವನ ಒಂದು farce ಎನ್ನುವ ಅಂಶ ನಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಾರಿ ಈ ಕತೆ ಓದಿದಾಗ ಅದರ ಕೊನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಗಾಢವಾಗಿ ತಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸರಳವಾದ, ನಿರುಮ್ಮಳ ಸಾಲುಗಳವು. Continue reading “ಸಾವು ಮುಗಿಯಿತು…”

ಮತ್ತದೇ ಬೇಸರ…

ನನಗೆ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಊರುಗಳ ಬಗೆಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನರಿದ್ದಾರೆ, ಅದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಎಷ್ಟು, ಪ್ರತಿಶತ ಎಷ್ಟು ಜನ ಕಾರು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳಲ್ಲ. ನನಗಿಷ್ಟವಾಗುವುದು ಗುಣಾತ್ಮಕ ವಿವರಗಳು. ವಿಶೇಷಣಗಳು. ಸ್ವಭಾವಗಳು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಆ ಊರಿನ ಸ್ವರೂಪ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ. ಆ ಊರಿನ ಬಣ್ಣ ಯಾವುದು, ವಾಸನೆ ಯಾವುದು, ಭಾವ ಯಾವುದು… ಅದೇನು ಶಾಂತ ಊರೋ, ಕೋಪಿಷ್ಠ ಊರೋ, ನಗೆಚಾಟಿಕೆಯದೋ… ಹೀಗೆ. ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದನ್ನು ಓದುವಾಗ, ಅದರ ಪಾತ್ರಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಊರುಗಳು, ಆ ಊರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುರ್ಚಿ ಮೇಜುಗಳ ಏರ್ಪಾಟು, ಟೆರೇಸಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ಟಿವಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿನ ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟ ಹಳೆಯ ವರ್ತಮಾನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ? ಪ್ರತಿ ಸಲ ಪುಸ್ತಕ ತೆಗೆದಾಗಲೂ ಎಲ್ಲವೂ ಪಟಪಟನೆ ಓಡಿ ಬಂದು ತಾವೇ ಅನುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಮುಂದೆ ಯಾವತ್ತೋ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ನೆನಪಾದಾಗ, ಆ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಸರಸರನೆ ಹಾಯುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಹಾಗೆಯೇ, ಯಾವುದೋ ಊರನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮೂಡುವ ಚಿತ್ರ ಯಾವುದು? ಆಗುವ ಅನುಭವ ಎಂಥದ್ದು?
Continue reading “ಮತ್ತದೇ ಬೇಸರ…”

“ಯಾಕೆಂದರೆ… ನಾನು ಮೊನ್ನೆ ತಾನೇ ಮರಳಿ ಬಂದೆ…”

ಅವನು ಒಳಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಒಂದರ್ಧ ಗ್ಲಾಸ್ ಬಿಯರ್ ಗುಟುಕರಿಸಿ ಕೂತಿದ್ದೆ. ಆಗ ತಾನೇ ಯಾರೋ ಜ್ಯೂಕ್‍ಬಾಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ಹಾಕಿ ಹಾಡು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಯಾವುದೋ ನನಗಿಷ್ಟವಾಗದ ಹಾಡು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ’ಯಾರಪ್ಪಾ ಇದು, ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಕೆಟ್ಟ ಹಾಡು ಕೇಳುತ್ತಾರಲ್ಲ!’ ಎಂದು ನನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ನಾನು ಮುಸಿನಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪ್ರತಿಭನಾಗಿದ್ದಂತೆ ತೋರಿತು. ಕೌಂಟರಿನ ಎದುರಿಗಿನ ಖಾಲಿ ಕುರ್ಚಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೂತ. ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿದ್ದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾತಾಡಿಸಿ ಕೈಕುಲುಕಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದಲ್ಲ, ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಳುಕಿನಿಂದ. ಅವನ ನಡೆನುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಗುರಾದ socialising ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಯಾವುದೋ ಭರವಸೆಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಅಭಯಹಸ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಂತಿತ್ತು.
Continue reading ““ಯಾಕೆಂದರೆ… ನಾನು ಮೊನ್ನೆ ತಾನೇ ಮರಳಿ ಬಂದೆ…””

ಇತ್ಯೇವ ಇತ್ಯೇವ ಇತ್ಯೇವ

(ನಾನು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬರೆದಿದ್ದರ ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅನುವಾದ.)

ಜಯನಗರದ ’ದ ಆರ್ಟ್ ಆಫ಼್ ಲಿವಿಂಗ್ ಶಾಪ್’ ತುಂಬಾ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. Very strategically located. ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ನಾನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿಗೆ ಹೋಗಿಬರುವಾಗ ದಿನಾ ಅಡ್ಡಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರಂಗಶಂಕರ ಮತ್ತಿತರ ಅನೇಕ ಆಸಕ್ತಿಕರ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದಾಗಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈಗೀಗ ಇದು ನನಗೆ ರೂಡಿಯಾದಂತಾಗಿದೆ ಬಿಡಿ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಸಲ ಆ ’ಶಾಪ್’ ನೋಡಿದಾಗ ಆದ ಥ್ರಿಲ್ ಈಗ ಉಂಟಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನೀವು ಈಗಾಗಲೆ ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಊಹಿಸಿರುತ್ತೀರ: ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ’ದ ಆರ್ಟ್ ಆಫ಼್ ಲಿವಿಂಗ್’‍ನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ, ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ; ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲವೇನೋ. ಬಹಳ ಮಾಡಿ, ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಮಾರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಧಂದೆ ಅಲ್ಲ ಅಂತ ನನಗನ್ನಿಸುತ್ತೆ. ಹತ್ತಾರು ಅಡಿಗಳ ದೂರದಿಂದ, ನನ್ನ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಬೈಕಿನಿಂದ ಕಂಡ ಓರೆಗಣ್ಣಿನ ಭಂಗುರ ನೋಟವೂ ಸಾಕು. ಸೂಜಿಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಸೆಳೆಯುವ ಅದೆಂಥ ತರಹೇವಾರಿ ಸರಕುಗಳವು. What magnetic merchandise! ಶರ್ಟುಗಳು, ಕುರ್ತಾಗಳು, ಹೆಂಗಸರ ಟಾಪ್‍ಗಳು, ಟಿ-ಶರ್ಟುಗಳು… (ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದ) bracelets, bandannas, caps, ಹಾಗೂ ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಊಹೆಗಳಿಗೆ ನಿಲುಕದ ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮೈಮೇಲೆ ’ದ ಆರ್ಟ್ ಆಫ಼್ ಲಿವಿಂಗ್’‍ನ ಹಚ್ಚೆಗಳನ್ನೂ ಹಾಕುತ್ತಾರೇನೋ. ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ! Strategically located tattoos anyone? ನಾನು ಒಮ್ಮೆ ಒಳಹೊಕ್ಕು ನೋಡಬೇಕೇನೋ. (ಓ ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಸೆಳೆತ ತಡೆಯಲಾರದೆ ಹೋಗಿಯೂಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಏನನ್ನೂ ಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.)
Continue reading “ಇತ್ಯೇವ ಇತ್ಯೇವ ಇತ್ಯೇವ”

ಎರಡು ಅದ್ಭುತ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಾಮೆಡಿಗಳು

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬೋರಾದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅಥವಾ ಖಾಲಿ ಇದ್ದಾಗೆಲ್ಲಾ (ಇರುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಂದುಹಾಕುತ್ತ ಹೋಗುವ ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಖಾಲಿಯೇ), ಟಾಯಂಪಾಸ್‍ಗಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಾಮೆಡಿಗಳನ್ನು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ’ಯೆಸ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್’ ಹಾಗೂ ’ಮಾಂಟಿ ಪೈಥನ್’. ಯೆಸ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಒಂದಷ್ಟು ಎಪಿಸೋಡ್‍ಗಳು ಆನ್‍ಲೈನ್ ಇವೆ. ಮತ್ತೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ತುಣುಕುಗಳಿವೆ. ಮಾಂಟಿ ಪೈಥನ್ನರೂ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಪದೇ ಪದೇ ನೋಡಿದರೂ ಬೇಜಾರಾಗದ ಅದ್ಭುತ ಕಾಮಿಕ್ ಗುಣಗಳಿವೆ ಈ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ.

೧೯೮೦-೮೪ರ ನಡುವೆ ಯೆಸ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಹಾಗೂ ೧೯೮೬-೮೮ರ ನಡುವೆ ಯೆಸ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಬಿಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೊ ಹಾಗೂ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದವು. ಇವು ಆಗ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಪ್ರದಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಥ್ಯಾಚರರ ಫೇವರೆಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯುರಾಕ್ರಸಿಯ ನಡುವಿನ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟ ಯೆಸ್ (ಪ್ರೈಮ್) ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಮೋಟಿಫ಼್. ಒಬ್ಬ ಮಂತ್ರಿ (ಜಿಮ್ ಹ್ಯಾಕರ್), ಅವನ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ (ಸರ್ ಹಂಫ್ರಿ) ಹಾಗೂ ಅವನ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ (ಬರ್ನರ್ಡ್) — ಇವು ಮೂರು ಈ ಸರಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹ್ಯಾಕರ್‌ನ ಹೊಸ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಠುಸ್ಸೆನ್ನಿಸುವುದೇ ಹಂಫ್ರಿಯ ಕೆಲಸ. ಆಗಾಗ ಹ್ಯಾಕರ್ ಹಂಫ್ರಿಯನ್ನು ಮುಜುಗರಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಉಂಟು. ಒಂದು ಎಪಿಸೋಡಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ತುಣುಕೊಂದನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಅದು ಈ ಸರಣಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ನೆನಪಿನಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಪಕ್ಕಾ ಕೊಟೇಶನ್ ಅಲ್ಲ.

ಹ್ಯಾಕರನ ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿ: I want to be there to see Humphrey’s reaction when you propose this idea to him.
ಹ್ಯಾಕರ್: To see the battle between the political will and the bureaucratic will?
ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿ: Well, it will be more like the battle between political will and bureaucratic wont.

ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಹ್ಯಾಕರ್ ಹಂಫ್ರಿಯನ್ನು ತಾನು ಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. (ಮೂಲ: ವಿಕಿಕೋಟ್)

Sir Humphrey: Unfortunately, although the answer was indeed clear, simple, and straightforward, there is some difficulty in justifying assigning to it the fourth of the epithets you applied to the statement, inasmuch as the precise correlation between the information you communicated, and the facts insofar as they can be determined and demonstrated is such as to cause epistemological problems, of sufficient magnitude as to lay upon the logical and semantic resources of the English language a heavier burden than they can reasonably be expected to bear.
Jim Hacker: Epistemological, what are you talking about?
Sir Humphrey: You told a lie.

ಇನ್ನೊಂದು ನೋಡಿ.

Sir Humphrey: Prime Minister I must express in the strongest possible terms my profound opposition to the newly instituted practice which imposes severe and intolerable restrictions on the ingress and egress of senior members of the hierarchy and will, in all probability, should the current deplorable innovation be perpetuated, precipitate a progressive constriction of the channels of communication, culminating in a condition of organisational atrophy and administrative paralysis which will render effectively impossible the coherent and co-ordinated discharge of the function of government within Her Majesty’s United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland!
Jim Hacker: You mean you’ve lost your key?

ಈ ರೀತಿಯ ಜಾಣತನ, ಚಾತುರ್ಯದ ಮಾತುಗಳು; ಹಂಫ್ರಿಯ ಉದ್ದುದ್ದ ವಾಕ್ಯಗಳು; ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡ ಬರ್ನರ್ಡ್‍ನ ಗೊಂದಲಗಳು; ಇವೆಲ್ಲ ಯೆಸ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನ ಕಾಮೆಡಿಯ ರೀತಿ. ಇದು ಗಂಭೀರ ಹಾಸ್ಯ. ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಮಾಜ, ರಾಜಕಾರಣ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಹೈ ಕ್ಲಾಸ್ ಕಮೆಂಟರಿ.

ಮಾಂಟಿ ಪೈಥನ್ ತೀರಾ ವಿಭಿನ್ನ. ಯಾವುದೇ ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾಮೆಡಿ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಬಂಡವಾಳ, ಅವರ ವಿಲಕ್ಷಣ ಕಲ್ಪಕತೆ. ಯಾರೂ ಊಹಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ವಿಚಿತ್ರ, ಕ್ಷುಲ್ಲಕ, surreal ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರತಿಭೆ ಈ ಗುಂಪಿಗಿತ್ತು. ೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಾಮೆಡಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಎಷ್ಟೋ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಇವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ೬ ಮುಖ್ಯ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಅಪಾರವಾದ ಓದು, ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ — ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೂ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಇವರ ತಮಾಷೆ ಯೆಸ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ನಂತಲ್ಲ. ಸಿಲ್ಲಿನೆಸ್‍ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ಮಾಂಟಿ ಪೈಥನ್ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಸಿಲ್ಲಿನೆಸ್ ಎಂಥೆಂಥ ವಿಲಕ್ಷಣ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿತ್ತೆಂದರೆ, ನೀವು ಆ ಸಿಲ್ಲಿನೆಸ್ ಬಗ್ಗೆ ತಕರಾರು ತೆಗೆಯುವುದೇ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ಸಿಲ್ಲಿ ಕಾಮೆಡಿಗಳು ಸೋಲುವುದು ಆಳದ ಕೊರತೆಯಿಂದ, predictabilityಯಿಂದ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಮೆಡಿಗಳೂ ಅಷ್ಟೆ; ಸತ್ವವಿಲ್ಲದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ವಿಲಕ್ಷಣ ಎಂದೆನಲ್ಲವೆ. ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಒಂದು ಸ್ಕೆಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರೀಸ್ ನಡುವೆ ಪುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯವಿದೆ. ಮಜಾ ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದರೆ ಅದು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಫುಟ್ಬಾಲ್. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅವರವರ ದೇಶದ ಫಿಲಾಸಫರ್‌ಗಳಿದ್ದಾರೆ! ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಕೆಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ಸರಕಾರಿ ಅಫೀಸೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಸಾಕಲು ಲೈಸನ್ಸ್ ಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಥರದ್ದು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ, ವಾದಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ’ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ಼್ ಸಿಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಸ್’ — ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆಲ್ಲ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಚಿತ್ರ ನಡೆಯುವ ಶೈಲಿಗಳು. ನೀವೂ ನಿಮ್ಮದೇ ಸಿಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ? ಸರಕಾರ ಅದಕ್ಕೆ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ! ಇನ್ನು ಪೋಪ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲೆಂಜೆಲೊ, ಡೆಡ್ ಪ್ಯಾರಟ್ ಸ್ಕೆಚ್, ಇವಂತೂ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಇದೆ. ವಿಶೇಷ ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದರೆ ಅದು ’ಆರ್ಗ್ಯುಮೆಂಟ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್’. ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ’ಡಾಕ್ಟರ್’ ಜೊತೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಸಮಯ ನೀವು ವಾದಿಸಬಹುದು! ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಶನ್ನು; ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಅವನಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಆವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಹೊಂದುವಂಥ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕಾಮಿಕ್ ಇಫ಼ೆಕ್ಟನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಥೀಮುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೀಮೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇಜಿಪ್ತಿನ ಪಿರಮಿಡ್ಡುಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಹಿಟ್ಲರ್ ಬರುತ್ತಾನೆ; ವೈಕಿಂಗ್‍ಗಳು ಬಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹಾಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಪಿಕಾಸೊ ಸೈಕಲ್ ಹೊಡೆಯುತ್ತ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ’ಫಿಶ್ ಸ್ಲ್ಯಾಪ್ ಡಾನ್ಸ್’ ಎಂಬ ಡಾನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತ ಕುಣಿಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.

ಇವೆರಡರ ಡಿವಿಡಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ನನ್ನ ವಿಶ್‍ಲಿಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಈ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತೇನೆ. ನೀವೂ ಹುಡುಕಿ ನೋಡಿ. ಆನಂದಿಸಿ.

ನನ್ನದೂ ಅಕ್ಕಿಕಾಳು: ಮಾಜಿದ್ ಮಜೀದಿಯ ಶೂಗಳು

ಬಹಳ ಜನ ಮಾಜಿದ್ ಮಜೀದಿಯ ’Childre of Heaven’ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹೀಗೆ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನದೂ ಎರಡು ಅಕ್ಕಿಕಾಳು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹಳೆಯ ಅಕ್ಕಿ. ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲೋ ಬರೆದಿದ್ದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್‍ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಹಾಗೇ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

Majid Majidi’s Shoes

The excellent Iranian director Majid Majidi’s Children of Heaven (Bacheha-Ye Aseman, 1997) is not an ambitious movie. The fact that it is not so, and that it is intentionally so, is what makes it stand out. It needs an able artist to seize a tiny thread of an idea and explicate an engaging piece of art. And one can trust Majidi to do that.

The entire movie is based on a seemingly contrived incident. Ali, a 9 year old kid accidentally loses his 7 year old sister Zahra’s shoes on the way back from the cobbler’s. Zahra cannot go to school without her shoes. But Ali doesn’t want her to report this to their father because he doesn’t have any money to buy new shoes. So, the two young siblings hatch out a plan so that they will save themselves from their father’s wrath and also to avoid adding to his troubles. The movie then moves on a fast track portraying the kids’ little escapades.

What makes the movie outstanding is the careful juxtaposition of different frames, each frame celebrating the different qualities of what makes a poor yet happy and closely bound family. I think this is where Majidi focuses and scores. The acting is very good, of course. One of the lead characters, Ali, who has the most screen time, played by Amir Farrokh Hashemian is very good. But I find Zahra, played by Bahare Seddiqi, better. However, I was most impressed by Mohammad Amir Naji, who plays the role of Ali and Zahra’s father. His chracter and performance is very real.

Children of Heaven is not a movie that will give us a lot of food for thought. It is a kind of movie that will leave behind a longing feeling to see more such movies made that capture our own contexts and lives.

I’ll end this post by talking about one of the several scenes that I particularly liked. The masjid sends sugar to Ali’s father through Ali asking him to break it into small sugar cubes. At night we see Ali’s father cutting the sugar and talking to his family. His wife asks Zahra to serve her father some tea. Zahra pours tea in a cup and brings it to her father. Father thanks Zahra but tells her that she forgot to get sugar. Zahra is a little amused at this. She suggests to her father that “there’s so much sugar here”, which he has been cutting. Why doesn’t he use just one cube? Her father smiles and remarks that it’s not right. The Masjid has given it to him because they trust him. Zahra’s mother promptly asks her get sugar from the kitchen. Scenes like this have been beautifully rendered in the movie celebrating the simple family values and love. A nice engaging 90 minutes.

ಹಿಂದೆ ಮಜೀದಿಯ ಒಂದು ಇಂಟರ್‍ವ್ಯೂ ಓದಿದ್ದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಬರದ ಮಜೀದಯ ಮೊಗ, ಸಂದರ್ಶಕ “ಶೂ” ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಅರಳಿದ ಬಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಶಬ್ದ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಅದು ತೀರಾ ಆಪ್ತ.

Iranian Filmmaker, Majid Majidi welcomed me out on his hotel terrace. His wavy reaching hair, puppy dog eyes, and graying mustache reminded me of Albert Einstein. I framed and focused, “Smile!” I shouted, I was in a good mood. But Majid, peered rather tentatively at the camera. “Smile!” I shouted again, it didn’t occur to me until well into the interview, that Majid knew a completely different word for “Smile.”

“Could you tie your shoe?” I requested. Then he smiled. “Shoe” he knew. That’s the motif his sweet film Children of Heaven runs on … the simple shoe.

ಆ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಿ.